“Cumhuriyetimizin Gelecek 100. yılında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği, Ekonomik Kalkınma ve Kültürel Mirası Koruma Entegrasyonu Çerçevesinde Sürdürülebilir Kalkınmaya Yönelik Model Önerisi” isimli bu proje, 124K370 numarası ile TÜBİTAK tarafından desteklenmektedir. Proje Kadir Has Üniversitesi ev sahipliğinde yürütülmektedir.
Projenin kısa adı Cumhuriyetimizin 100. yılına vurgu yaparak, kadınların yaptıkları el emeği işlerin parlayan yüzlerini yansıtmasını temsilen “Kadın Emeğinin Yüzü” olarak belirlenmiştir.
Bu proje; ev içi el işi üretimi yapan ancak çalışma hayatına doğrudan katılamayan kadınların sahip oldukları bilgi, beceri ve üretim potansiyelinin desteklenmesini; kadınların emeğini görünür kılmayı ve bu üretimleri kültürel ve ekonomik değere dönüştürmeyi amaçlamaktadır. Kadınların sahip oldukları geleneksel bilgi ve becerilerin desteklenmesiyle, el sanatlarının bir kültürel miras unsuru olarak bilinirliğinin artırılması ve görünürlüğü az olan el işlerinden oluşan kültürel miras öğelerinin korunarak gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmektedir.
Proje kapsamında kadınların hem ev içi hem de kamusal alanda ihtiyaç duydukları bilgi ve becerilerle donatılması; üretim araçlarını etkin biçimde kullanarak, tercih ettikleri takdirde ekonomik fayda elde edebilmeleri desteklenmektedir. Bu çerçevede proje, kadınların kamusal alan ve ekonomik hayata katılımını desteklemenin yanı sıra toplumsal rollerinin ve statülerinin görünür kılınmasına, kadın el emeğinin taşıdığı kültürel miras değerinin ortaya çıkarılmasına ve toplumsal eşitlik algısının pekiştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Proje kapsamında yerel yönetimlerle iş birliği içinde yürütülen çalışmalarda kadın emeğinin önemini merkeze alan bu bütüncül yaklaşım, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde kalıcı ve sürdürülebilir bir etki yaratmayı hedeflemektedir.
Proje Edirne, Elâzığ ve Hatay olmak üzere 3 ilde gerçekleştirilmektedir. Proje süresince Edirne ili ile özdeşleşen ‘Edirnekarî’, Elâzığ ili ile özdeşleşen ‘Boncuklu İğne Oyası’ ve Hatay ili ile özdeşleşen ‘İpekli Ürünlerden Defne Tasarım İşleri’ el sanatlarının birer kültürel miras öğesi olarak bilinirliğinin artırılması için çalışmalar yürütülmektedir.
Her bir ilde ‘kadının statüsü, ilgili kültürel öğenin bilinirliği ve ekonomik alandaki taşıdığı değer ve algı’yı ortaya çıkarmaya yönelik 390 kadın ile bire-bir anket gerçekleştirilmiş ve ilaveten odak grup araştırmaları gerçekleştirilmiştir. Her üç ilde yerel halka yönelik olarak eşitlik, ekonomik gelişim ve kültürel mirasa dair seminerler verilmektedir. İlgili belediyelerin liderliğinde ilgili el işlerini ev kadınlarına öğretmeye yönelik kurslar başlatılmıştır. İlaveten, proje kapsamında kadınların bilgi ve kişisel becerilerini artırmaya yönelik çevrimiçi eğitimler verilmektedir.
Proje kapsamında ayrıca “Kadın El Emeği Haritası” oluşturulmaktadır. Bu dijital harita aracılığıyla hem kültürel miras ürünlerinin izlenebilirliği sağlanmakta hem de kadınların toplumsal statülerinin ve üretim değerlerinin daha geniş bir kamusal alanda tanınması hedeflenmektedir.
Amaçlar
- Kadınların toplumsal statüsünü ve eşitlik algısını güçlendirmek
- Fırsat eşitliği çalışmalarına katkı sağlamak
- Kadın girişimciliğini desteklemek ve kadınlara eğitim olanakları sunmak
- Ev içi el işi üretimlerini ekonomik değere dönüştürmek
- Yerel yönetimlerle iş birliği içinde, sürdürülebilir kültürel miras çalışmaları yürütmek
- El sanatlarının/kültürel miras ürünlerinin değerini ortaya çıkarmak; kültürel mirasın korunarak geleceğe aktarılmasına katkı sağlamak
- Somut olmayan kültürel mirasın görünürlüğünün güçlendirilmesi